Μελέτη για την υλοποίηση του προγράμματος "Κοινωνία της Πληροφορίας"

Η Ειδική Γραμματεία Ψηφιακού Σχεδιασμού και το Παρατηρητήριο για την Κοινωνία της Πληροφορίας (ΚτΠ), με αφορμή την πορεία ολοκλήρωσης των ενεργειών του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Κοινωνία της Πληροφορίας", το οποίο αναμένεται να κλείσει οριστικά εντός του έτους, δημοσίευσαν μελέτη σχετικά με την πορεία υλοποίησης του έργου, καθώς και έρευνα για την αξιολόγηση των μεγάλων έργων (Πληροφοριακών Συστημάτων και Διαδικτυακών Πυλών) που χρηματοδοτήθηκαν στο πλαίσιο του Γ΄ΚΠΣ από το συγκεκριμένο Πρόγραμμα.

Η Ειδική Γραμματεία Ψηφιακού Σχεδιασμού και το Παρατηρητήριο για την Κοινωνία της Πληροφορίας έστειλαν online ερωτηματολόγιο σε όλους τους δικαιούχους των έργων Ολοκληρωμένων Πληροφοριακών Συστημάτων, Διαδικτυακών Πυλών και Γεωγραφικών Πληροφοριακών Συστημάτων με προϋπολογισμό ένταξης άνω των 500.000 ευρώ. Απάντησαν 74 τελικοί δικαιούχοι για 101 από τα 141 έργα.

Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο, καταγράφηκε μεγάλη απορροφητικότητα από τα "μικρά" έργα. Συγκεκριμένα, σε σύνολο των 5.676 έργων του προγράμματος, τα 49 με προϋπολογισμό άνω των 10 εκατ. ευρώ δεσμεύουν το 51,68% του προϋπολογισμού των ενταγμένων έργων, ενώ τα έργα κάτω των 100.000 ευρώ φέρουν το μεγαλύτερο όγκο (4.462 έργα), αποτελώντας όμως μόλις το 4,23% του συνολικού προϋπολογισμού. Ωστόσο, τα "μικρά" έργα εμφανίζουν τον υψηλότερο λόγο δαπάνης/σύμβασης (95,37%), υποδηλώνοντας υψηλή αποτελεσματικότητα υλοποίησης. Ο αντίστοιχος λόγος για έργα άνω των 10 εκατ. ευρώ διαμορφώνεται σε ποσοστό 86,58% και για έργα από 5-9,9 εκατ. ευρώ σε ποσοστό 79,08%.

Εξάλλου, ο ευρύτερος δημόσιος τομέας σημειώνει υψηλά ποσοστά στις εντάξεις, αλλά χαμηλά ποσοστά στην απορρόφηση. Ανά κατηγορία τελικού δικαιούχου, σε επίπεδο προϋπολογισμού ένταξης, η "Κοινωνία της Πληροφορίας" συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό (25,78%), ενώ ακολουθούν ο Ευρύτερος Δημόσιος Τομέας (24,89%) και τα Υπουργεία/Γενικές Γραμματείες με ποσοστό 16,4%. Ως προς το λόγο δαπάνης/σύμβασης, ωστόσο, ο Ευρύτερος Δημόσιος Τομέας εμφανίζει τη χαμηλότερη επίδοση (74,4%).

Η γεωγραφική ανάλυση των έργων του ΕΠ "Κοινωνία της Πληροφορίας" ανέδειξε την Περιφέρεια της Θεσσαλίας ως αυτή με τον υψηλότερο λόγο δαπάνης/σύμβασης (90,31%) σε αντίθεση με τις Περιφέρειες Δυτικής Ελλάδας (75,86%) και Στερεάς Ελλάδας (80,05%), οι οποίες παρουσιάζουν τα χαμηλότερα αντίστοιχα ποσοστά. Σε επίπεδο προϋπολογισμού ένταξης, τα έργα τοπικής εμβέλειας δεσμεύουν το 30,88% του προϋπολογισμού των ενταγμένων, ενώ ο μέσος προϋπολογισμός έργου τοπικής εμβέλειας είναι 139.529 ευρώ έναντι 4,753 εκατ. ευρώ του μέσου προϋπολογισμού έργων εθνικής εμβέλειας.

Η πλειοψηφία των έργων ανήκουν στις κατηγορίες "Μελέτες/Σύμβουλοι Τεχνικής Υποστήριξης" (5,34%) και "Ψηφιοποίηση" (4,46%). Από άποψη προϋπολογισμού ένταξης, προηγούνται τα "Πληροφοριακά Συστήματα" (19,98%) και τα "Έργα Κατάρτισης - Εκπαίδευσης" (17,94%).

Όσον αφορά την έρευνα για τη λειτουργία των μεγάλων έργων, τα μισά από τα υλοποιημένα έργα (53%) έδωσαν συνδυαστικά Ολοκληρωμένα Πληροφοριακά Συστήματα και Διαδικτυακές Πύλες, ενώ ένα στα τέσσερα έργα έχει ενσωματώσει και Γεωγραφικό Πληροφοριακό Σύστημα (GIS). Δύο στα πέντε έργα υστερούν στην ικανοποίηση των αρχικών τους στόχων. 

Ενώ τέσσερα στα πέντε έργα (80%) υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο συγκεκριμένης στρατηγικής του φορέα, παρόλα αυτά μόνο το 61% αυτών φέρονται να έχουν επιτύχει σε ικανοποιητικό βαθμό τους στόχους τους. Αιτία για το γεγονός αυτό φαίνεται να αποτελεί κυρίως η δυσκολία προσαρμογής των στελεχών του φορέα ή των χρηστών του κάθε έργου, παρόλο που σε ποσοστό 85% έλαβε χώρα πρόγραμμα εκπαίδευσης για εξοικείωση με τη νέα υπηρεσία.

Το 69% των έργων βρίσκεται σε πλήρη παραγωγική λειτουργία, ένα στα πέντε έργα βρίσκεται σε μερική παραγωγική λειτουργία και ένα στα δέκα δεν έχει λειτουργήσει ακόμη, κυρίως λόγω ελλιπούς ετοιμότητας των φορέων σε θέματα οργάνωσης. Το 62% των έργων δεν αξιοποιούνται στο μέγιστο βαθμό σε σχέση με τις δυνατότητές τους. Ως σοβαρότερο πρόβλημα κατά τη λειτουργία των έργων αναφέρεται η έλλειψη εκπαιδευμένου προσωπικού.

Προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η αξιοποίηση των έργων που υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του Ε.Π. "Κοινωνία της Πληροφορίας", έχει συσταθεί ομάδα εργασίας με τη συμμετοχή στελεχών από την Ειδική Γραμματεία Ψηφιακού Σχεδιασμού, την Ειδική Γραμματεία Διοικητικής Μεταρρύθμισης, το Γραφείο του Πρωθυπουργού, το Υπουργείο Εσωτερικών, την Κοινωνία της Πληροφορίας και το Παρατηρητήριο για την Κοινωνία της Πληροφορίας.

Η επιτροπή αυτή, αξιολογώντας και αξιοποιώντας και τα αποτελέσματα της προαναφερθείσας έρευνας, έχει ως στόχο τον εντοπισμό των προβλημάτων λειτουργίας και απόδοσης των έργων του Ε.Π. "Κοινωνία της Πληροφορίας" και την προώθηση εναλλακτικών λύσεων, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος απαξίωσής τους και να επιτευχθεί ο σκοπός για τον οποίο υλοποιήθηκαν.