Επέλαση του ακραίου νεοφιλελευθερισμού στην Ευρώπη με άρμα το ΔΝΤ

της Ειρήνης ΚΟΣΜΑ

Την υιοθέτηση ενός ακραία νεοφιλελεύθερου μοντέλου ανάπτυξης των αγορών στην Ευρώπη με συρρίκνωση του ρόλου του κοινωνικού κράτους και κατάργηση κεκτημένων δικαιωμάτων σηματοδοτεί η εξέλιξη των διαβουλεύσεων των ηγετών της Ευρωζώνης με αφορμή την ανάγκη στήριξης της Ελλάδας για την αντιμετώπιση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων της.

Γαλλία και Γερμανία φέρονται να έχουν συμφωνήσει να αναλάβει ρόλο το ΔΝΤ τόσο για τη στήριξη της Ελλάδας, όσο και για την ενίσχυση της οικονομικής διακυβέρνησης στην Ευρώπη, παρόλο που είναι γνωστές οι ολέθριες συνέπειες για την πλειοψηφία των πολιτών σε χώρες που "δέθηκαν" στο άρμα του ΔΝΤ: απολύσεις κατά δεκάδες χιλιάδες των εργαζομένων στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, κατάλυση όλων των εργασιακών δικαιωμάτων στον ιδιωτικό - απελευθέρωση απολύσεων, κατάργηση συλλογικών συμβάσεων, δουλειά μόνο ορισμένες μέρες της εβδομάδας ή ώρες της μέρας, που σε πολλές περιπτώσεις οδήγησαν σε ύφεση και πολιτική αστάθεια.

Η Γερμανίδα καγκελάριος Άγγελα Μέρκελ ηγήθηκε μιας πρωτοφανούς προπαγάνδας που στοχοποίησε την Ελλάδα ως τον "κακό" μαθητή της ΕΕ φτάνοντας μάλιστα στο σημείο, εμμέσως, να εισηγείται την παραδειγματική τιμωρία κρατών-μελών, που δεν συμμορφώνονται, με αποπομπή από την Ευρωζώνη. Ήδη όμως, η ίδια πληρώνει της συνέπειες των πολιτικών επιλογών που κατέστησαν την οικονομία της Γερμανίας "ανταγωνιστική" σε περίοδο κρίσης, σε βάρος των εταίρων της και ταυτόχρονα καταδικάζοντας την πλειοψηφία των πολιτών σε συρρίκνωση των εισοδημάτων τους. Τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης τις προηγούμενες εβδομάδες επιχείρησαν να σύρουν τους πολίτες της χώρας σε έναν "εθνικό" αγώνα με ηγέτιδα τη Μέρκελ ενάντια στους εταίρους που δήθεν θα αντλούσαν από τον εθνικό τους πλούτο χρήματα για να "σώσουν" τους "τεμπέληδες" και "κλέφτες" Έλληνες. Πέτυχαν να ενεργοποιήσουν τα πιο αντιδραστικά ένστικτα των Γερμανών, όσον αφορά τη στάση τους απέναντι στην Ελλάδα, όχι όμως και να τους κάνουν να ξεχάσουν τα δεινά που προκαλεί η νεοφιλελεύθερη πολιτική της Μέρκελ στους ίδιους.

Ο κυβερνητικός συνασπισμός της καγκελαρίου Μέρκελ, που προετοιμάζει φορολογική μεταρρύθμιση και μεταρρύθμιση - σοκ στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, καταγράφει πτώση ρεκόρ σύμφωνα με δημοσκόπηση που δόθηκε στη δημοσιότητα την Τετάρτη. Μόλις έξι μήνες μετά τις βουλευτικές εκλογές και λίγες μέρες μετά τις δηλώσεις του Γερμανού προέδρου Χορστ Κέλερ, ο οποίος έκανε λόγο για "απογοητευτική" αρχή της δεύτερης θητείας της Μέρκελ, η υποστήριξη προς τον κεντροδεξιό συνασπισμό μειώθηκε σημαντικά. Οι Χριστιανοδημοκράτες της Μέρκελ (CDU) και οι Βαυαροί σύμμαχοί τους, η Χριστιανική Κοινωνική Ένωση (CSU), συγκεντρώνουν μαζί 32%, σύμφωνα με τη δημοσκόπηση του ινστιτούτου Forsa. Ο μικρότερος εταίρος στον κυβερνητικό συνασπισμό, οι Ελεύθεροι Δημοκράτες (FDP) συγκεντρώνουν μόλις 8%, σημειώνοντας πτώση 7 μονάδων από την επίδοσή τους στις εκλογές του Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, η συνολική δημοτικότητα των τριών κομμάτων βρίσκεται στο πιο χαμηλό σημείο μετά το σκάνδαλο των παράνομων χρηματοδοτήσεων της CDU πριν από δέκα χρόνια.

Οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές επιλογές Σαρκοζί, παρόλο που και στη Γαλλία χαρακτηρίστηκαν επιβεβλημένες για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, είχαν βαρύτατες συνέπειες και στο γαλλικό κυβερνών κόμμα, που υπέστη εκλογική πανωλεθρία την περασμένη Κυριακή, σε περιφερειακό επίπεδο. Ο δεξιός Γάλλος πρόεδρος προχώρησε άμεσα σε ανασχηματισμό της κυβέρνησης, ωστόσο η Τρίτη ήταν ημέρα απεργιών και πολλαπλών κινητοποιήσεων σε όλη τη χώρα. Οι 650.000 θέσεις εργασίας, που έχουν χαθεί στη Γαλλία από το 2008, καθώς και η προωθούμενη μεταρρύθμιση στο συνταξιοδοτικό σύστημα, με αύξηση των ορίων ηλικίας, αποτέλεσαν τις βασικές αιτίες που ώθησαν τους Γάλλους να συμμετάσχουν στις μαζικές απεργιακές κινητοποιήσεις. Καθόλου τυχαία, ο φιλοκυβερνητικός Τύπος εστίασε την αρθρογραφία του στην αλλαγή στο υπουργείο Εργασίας.

Το νεοφιλελεύθερο μοντέλο επιβάλλεται ανεξαιρέτως, ακόμα και σε χώρες με σοσιαλιστικές κυβερνήσεις. Εκτός από την Ελλάδα και το Πρόγραμμα Σταθερότητας που παρουσίασε η κυβέρνηση Παπανδρέου, το οποίο ο ίδιος παραδέχτηκε ότι είναι εκτός των ορίων της ιδεολογίας του ΠΑΣΟΚ, μέτρα νεοφιλελεύθερης κατεύθυνσης λαμβάνονται και στην Ισπανία. Ο σοσιαλιστής Ισπανός πρωθυπουργός Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο δήλωσε την Τετάρτη αποφασισμένος να εφαρμόσει μία πολιτική "άκρας λιτότητας" για να απαντήσει στις αμφιβολίες των αγορών όσον αφορά την ικανότητα της χώρας του να επιτύχει τη μείωση του δημοσίου ελλείμματός της στο 3% το 2013. Η Μαδρίτη έχει ήδη προχωρήσει στην εφαρμογή ποικίλων οικονομικών μέτρων για το τρέχον έτος, μεταξύ των οποίων και "μείωση της προσφοράς εργασίας" στον δημόσιο τομέα, υπενθύμισε ο Ισπανός πρωθυπουργός, απαντώντας στις επικρίσεις του ηγέτη της δεξιάς Μαριάνο Ραχόι όσον αφορά την αξιοπιστία του κυβερνητικού προγράμματος για τη συρρίκνωση του δημοσίου ελλείμματος, το οποίο παρουσίασε η ισπανική κυβέρνηση στις Βρυξέλλες.

Οι δηλώσεις Θαπατέρο περί "άκρας λιτότητας" ήρθαν λίγες ώρες αφότου ο διεθνής οίκος αξιολόγησης Fitch υποτίμησε την πιστοληπτική ικανότητα της Πορτογαλίας, η οποία ενδεχομένως θα αποτελέσει τον επόμενο "στόχο" των αγορών, μετά την Ελλάδα. Η απόφαση της Ευρωζώνης για στήριξη της Ελλάδας με εμπλοκή του ΔΝΤ, ουσιαστικά καθιστά τους ευρωπαϊκούς λαούς όμηρους των αγορών, οι απαιτήσεις των οποίων ταυτίζονται με τα μέτρα λιτότητας που επιβάλλει ο συγκεκριμένος οργανισμός. Δεδομένου μάλιστα ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε και πάλι την Τετάρτη, για δεύτερη συνεχόμενη εβδομάδα, ανησυχίες για τις "αισιόδοξες" προβλέψεις χωρών για τη μείωση των ελλειμμάτων τους, που αποτελούν το "κόκκινο" πανί για τις αγορές, γίνεται σαφές ότι ο κίνδυνος της επέλασης ακραία νεοφιλελεύθερων μέτρων στο όνομα της αντιμετώπισης των κερδοσκοπικών επιθέσεων, με ή χωρίς τη "συνδρομή" του ΔΝΤ, αυξάνεται.

Ο κίνδυνος να καταδικαστούν οι χώρες της ΕΕ σε μία μακρά περίοδο ύφεσης που θα οδηγήσει στην εξαθλίωση τις μεσαίες και μικρομεσαίες κοινωνικές ομάδας, καθώς και σε πολιτική αστάθεια, με το πρόσχημα την επίτευξης των στόχων συρρίκνωσης των ελλειμμάτων γίνεται πιο ορατός, όσο οι ηγέτες της Ευρωζώνης δεν καταλήγουν σε κάποια συμφωνία που θα έθετε φρένο στις "ορέξεις" αγορών και κερδοσκόπων. Μοναδικό εμπόδιο στην ανεξέλεγκτη αδηφαγία τους, μπορεί να αποτελέσουν οι αντιδράσεις των ευρωπαίων πολιτών, καθώς σε επίπεδο κορυφής, το "παιχνίδι" έχει χαθεί.