Το "μέτωπο" των αγορών και η κοινωνική ευρω-διάσπαση

της Ειρήνης ΚΟΣΜΑ

Η παγκόσμια οικονομική κρίση και τους τελευταίους μήνες, η "στοχοποίηση" της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές ανέδειξαν τις τεράστιες αντιθέσεις στους κόλπους της ΕΕ και άνοιξαν και πάλι της συζήτηση σχετικά με το μέλλον, ακόμα και τη βιωσιμότητα της Ευρωζώνης. Καθώς η πλειοψηφία των πολιτών στις χώρες της ζώνης του ευρώ βιώνουν πρωτοφανή συρρίκνωση των εισοδημάτων τους και βρίσκονται αντιμέτωποι με την απειλή της ανεργίας, δυναμώνουν οι φωνές των ευρωσκεπτισκιστών, υποχρεώνοντας τις Βρυξέλλες να θέσουν εκ νέου στην ατζέντα των συνομιλιών τους ένα δίλημμα που απασχολεί την ευρωπαϊκή κοινότητα εδώ και δεκαετίες: εμβάθυνση και περαιτέρω ενοποίηση ή διάσπαση;

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε πρόσφατα τη "στρατηγική ΕΕ 2020", ένα δεκαετές σχέδιο των Βρυξελλών, ενώ ο Γάλλος πρόεδρος, Νικολά Σαρκοζί και η Γερμανίδα καγκελάριος, Αγγέλα Μέρκελ υπογράμμισαν ήδη τον προηγούμενο μήνα την ανάγκη για έναν καλύτερο συντονισμό των πολιτικών. Ωστόσο η σύγκλιση Γαλλίας και Γερμανίας, των δύο υπερδυνάμεων της ΕΕ, που ανταγωνίζονται, προκειμένου να αυξήσουν τις ζώνες επιρροής τους στους κόλπους της Ευρώπης, δεν αρκεί για την επίτευξη μιας συμφωνίας που θα συνέβαλλε στην περαιτέρω ενοποίηση.

Πόσο μάλλον, όταν οι αποφάσεις που λαμβάνονται από τους ισχυρούς εφαρμόζονται και στους αδύναμους κρίκους της Ένωσης οι οποίοι σταδιακά χάνουν εντελώς την όποια επιρροή τους, οδηγώντας σε μία ΕΕ δύο ταχυτήτων. Καθόλου τυχαία, οι αλλαγές της Συνθήκης της Λισσαβόνας αποδείχτηκε ότι δεν συνέβαλαν καθόλου στην άμβλυνση των αντιθέσεων στους κόλπους της ευρωπαϊκής κοινότητας. Αντίθετα, η κρίση ανέδειξε τα κενά που υπάρχουν και που δεν επιτρέπουν την από κοινού αντιμετώπιση απλών ή πιο σύνθετων προβλημάτων.

Η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με την μεγαλύτερη κρίση από συστάσεώς της σε οικονομικό, αλλά και πολιτικό επίπεδο και όλα δείχνουν ότι οι φωνές των ευρωσκεπτισκιστών θα αργήσουν να σιγήσουν... όσο η κρίση δεν αντιμετωπίζεται με γνώμονα το συμφέρον της πλειοψηφίας των πολιτών της. Άλλωστε η οικονομική κρίση και η επιβολή σκληρών μέτρων για την αντιμετώπισή της αποτελούν "βόμβα" που απειλεί την κοινωνική συνοχή όχι μόνο σε ευρωπαϊκό, αλλά πλέον, και σε εθνικό επίπεδο. Η κοινωνική ευρω-διάσπαση όμως, δεν μοιάζει να προκαλεί ανησυχία στις Βρυξέλλες, που αντιθέτως, δεν κατάφερε να επιφέρει κανένα πλήγμα στο μέτωπο των αγορών που παραμένει άρρηκτο.